Persoonsgerichte zorg

“Zo, dus jij wast billen” Bijna het standaard antwoord wanneer je vertelt dat je in de ouderenzorg werkt. Een klein onderdeel van mijn werk bestaat inderdaad uit deze handeling, maar een mens is meer dan een paar billen. 


De mensen die ik mag helpen, ondersteunen en bij wie ik het wassen soms helemaal overneem omdat zij het zelf niet meer kunnen,  zijn mensen. Mensen zoals jij en ik, mensen met gevoel, mensen met een heel leven achter zich en die in de laatste fase van hun leven hulp en ondersteuning nodig hebben. Maar vooral mensen die liefde, respect, geduld en onze tijd verdienen. 


Met het enorme tekort aan personeel in de hele zorg is het af en toe een flinke uitdaging om iedereen te helpen op een manier die past bij de betreffende zorgvrager. Want zorg is zoveel meer dan alleen maar mensen uit bed helpen en medicijnen aanreiken, helpen met eten, helpen met de toiletgang of naar bed brengen voor een uurtje middagrust. Maar soms zijn er gewoon dagen dat je eigenlijk alleen maar bezig bent om van vast zorgmoment naar vast zorgmoment te komen. Dan zijn we tegen lunchtijd klaar met iedereen helpen om de dag te starten en gaan we meteen door met helpen bij de lunch. Eten we zelf even gauw een boterham zodat we weer energie hebben om de mensen te helpen naar het toilet te gaan of om even naar bed te brengen om te ontprikkelen en te rusten. Om goede zorg te kunnen leveren is het belangrijk om te rapporteren, dus dat moet ook ergens tussendoor gedaan worden en voor we het weten zit de dagdienst er weer op en nemen de collega’s van de avonddienst het over. 


Gelukkig komen dagen zoals ik hierboven beschrijf op dit moment even minder vaak voor en is er meer tijd voor de mens achter de zorgvrager. 18 Personen op de afdeling met ieder hun persoonlijkheden en ziektebeelden. Iedere zorgvrager met een andere manier van benaderen die past bij hun ziektebeeld. Onze zorgvragers hebben dit nodig maar hebben ook recht op deze persoonsgerichte zorg. Dit is niet alleen de manier waarop ik zorg wíl verlenen, maar waarop zorg ook verleend hóórt te worden, maar wat soms even wat minder vaak mogelijk is.


Maaaaaar…… Vandaag stonden we met een goede bezetting, wat heel fijn was op het moment dat Janneke onrustig begon te worden. Janneke is een jonge dame van halverwege de 60 die bij ons is komen wonen omdat het vanwege haar aandoening thuis niet meer lukte. Janneke kan zich niet meer goed uitdrukken met gesproken woorden, wat bijna dagelijks wel de nodige frustratie bij haar oplevert. Een aantal losse woorden spreekt zij bijna dagelijks nog wel uit, maar vertellen wat haar dwars zit dat lukt helaas niet meer. Toen Janneke nog niet geplaagd werd door haar ziekte was zij graag buiten. Samen met haar hondje Fennek ging zij iedere dag wel naar buiten voor een flinke wandeling, en ook buiten fietsen met de wind door haar haren vond Janneke heerlijk om te doen. Wat toen allemaal vrij vanzelfsprekend was lukt nu niet altijd meer spontaan. Maar vandaag dus wel.


Net na de lunch begon de onrust bij Janneke, wat zich uitte in huilen, veel wiebelen in de rolstoel en grijpen naar dingen die Janneke wel maar wij als zorgverleners niet zien. Omdat wel met voldoende zorgcollega’s waren overlegde ik met een van mijn collega’s of ik even een rondje met Janneke zou gaan wandelen. En dat deden we dus. 

Waarom persoonsgerichte zorg zo belangrijk is

Zodra we het huis verlieten zag ik Janneke meteen al wat ontspannen. Ze zakte eens even lekker achterover in de rolstoel en sloeg haar ene been over het andere. En we waren het terrein nog niet af of ik hoorde haar al neuriën. Langs het circus, door een parkje voorbij de kerk en over het dorpsplein. Zuster Sonja die luid “joehoeoeoe” roept terwijl we het drempeltje van de stoep afrijden, Janneke die zit te grinniken bij het horen van dat geluid en de kleine verhoging in het tempo terwijl we het drempeltje achter ons laten. Langs het slootje, oversteken bij het gemeentehuis en even een foto bij de bloemen voor op familienet zodat familie kan zien hoe Janneke genoot van het buiten zijn. 


“Janneke” ik hurk naast Janneke en vraag haar aandacht door haar naam te zeggen.


“Ja-haa” krijg ik als antwoord, en ik vraag haar of ze het fijn vind buiten.


Ik krijg een oogverblindende glimlach en een “ja” die overgaat in haar kenmerkende lach. 


“Ja-hahahaha” Na een klein half uurtje kwamen we samen het huis weer in, de onrust die ontstond net na de lunch was weg en bleef de rest van de middag weg.


Zorg, lieve mensen is meer dan alleen mensen helpen bij de dingen die ze zelf niet meer geheel of gedeeltelijk uit kunnen voeren. Zorg is ook zien dat iemand iets nodig heeft en hier op kunnen handelen. Zorg is ook een wandeling op een warme zondagmiddag in het pittoreske Heemskerk. Persoonsgerichte zorg is belangrijk en wat mij betreft een recht dat iedere zorgvrager heeft.

door Sonja 24 maart 2025
Er zit een monster onder mijn bed. Je denkt zeker dat ik niet helemaal lekker in mijn bovenkamer ben he? Dat ik een snuifie teveel gehad heb, of een stuk in mijn kraag. Maar ik ben zo nuchter als een babybadje en mijn psycholoog heeft me laten gaan. Ik ben bij mijn volle verstand. Er. Zit. Een. Monster. Onder. Mijn. Bed. Ik zeg het je.
door Sonja 12 maart 2025
Dagelijks schrijven, het valt niet altijd mee. Ik probeer het wel maar ik heb niet altijd inspiratie. Maar daar heb ik een oplossing voor, namelijk schrijf prompts. Een zeer beknopte opdracht waar ik dan mee aan de slag mag. Vandaag was de opdracht om een afbeelding te beschrijven aan de hand van mijn zintuigen. Loop je met me mee?
door Sonja 1 maart 2025
Op een doodgewone vrijdagmiddag tegen etenstijd komt er bij Ada een herinnering op die aan de ene kant mooi is, maar aan de andere kant ook heel naar. In een oogwenk zie ik Ada veranderen in een jong meisje dat tijdens de tweede wereldoorlog zoveel leed heeft moeten doorstaan, om haar na ons gesprek weer terug te zien komen in het hier en nu, met een glimlach op haar gezicht.
door Sonja 19 februari 2025
Zorgen voor iemand die komt te overlijden terwijl je eigen moeder net twee maanden geleden overleden is, het is geen gemakkelijke opgave. Ik had flashbacks naar de laatste momenten van mijn moedertje en moest steeds denken aan de slechte zorg die zij heeft gekregen. Toch lukte het me om die nare ervaring om te zetten in iets positiefs, mam zou trots op me zijn.
door Sonja 12 februari 2025
Lientje leerde Lotje lopen langs de Lange Lindenlaan. Maar toen Lotje niet wou lopen liet Lientje Lotje staan. Naar het waarom konden we lange tijd alleen maar raden. Ik zocht Lientje en Lotje op en bezocht samen met deze twee jonge dames de Lange Lindenlaan die zij eens samen op en neer liepen en kwam achter de reden waarom Lotje niet wilde lopen.
A woman in a white dress is standing in a hallway.
door Sonja 1 februari 2025
Saskia en Serge zongen al eens dat het de kleine dingen zijn die het doen. En ze hebben groot gelijk. Tijdens mijn laatste avonddienst beleefde ik weer een paar hartverwarmende momenten die ik graag met jullie deel. Kleine dingetjes die aan je voorbij gaan als je er niet bij stil staat dat kleine dingen soms heel veel kunnen betekenen.
Een lachende vrouw met bril houdt een karamel zeezout chocoladetaart vast
door Sonja 28 januari 2025
Ik maakte deze taart al eens eerder, maar zoals met zoveel recepten verdween deze ook steeds meer naar onder op de stapel. Mijn meiden zijn gek op taart, en deze week was er een goede gelegenheid om deze overheerlijke karamel zeezout chocoladetaart voor ze te maken. Ik paste het recept iets aan, en nu is hij nóg lekkerder!
door Sonja 22 januari 2025
Wanneer Ada voor de tweede avond op rij begint te mopperen en op die een negatieven sfeer in de huiskamer schept, besluit ik dat negeren in dit geval niet de oplossing is. Dit was mopperen waar meer achter zat en dus had ik aandacht voor een dame bij wie even niks goed, en alles stom was.
door Sonja 18 januari 2025
Nee, rouw is niet raar. Rouwen ook niet. Rouw is wel een raar íets, vind ik. Mijn rouw begon niet pas toen mijn moeder er niet meer was, mijn rouw begon als anticiperende rouw en werd rouw toen mijn moeder er niet meer was. Ik had geen flauw idee hoeveel soorten pijn en verdriet er bij rouw komen kijken. Het is niet simpelweg verdrietig zijn, het is veel meer dan dat.
door Sonja 9 januari 2025
Nog niet eerder schreef ik iets dat zo persoonlijk was als dit verhaal. Warme en persoonsgerichte zorg is niet altijd vanzelfsprekend, zelfs niet wanneer iemand stervende is. Terwijl mijn moeder aan het sterven was moest ik de moeilijke beslissing nemen om uit mijn rol van dochter, en in de rol van verzorgende te stappen om dan zelf maar die warme zorg te bieden.
door Sonja 6 november 2024
Waar ik al bang voor was werd vanmorgen werkelijkheid, Amerika heeft wederom gekozen voor iemand die met mooie praatjes weer genoeg Amerikanen wijs heeft weten te maken dat hij echt het beste voor heeft met zijn land, en zelfs met de wereld. Onze wereld is weer een stukje onveiliger geworden.
door Sonja 5 november 2024
Wanneer Diamante van Zucchero door de boxen klinkt, zie ik het gebeuren. Tranen wellen op in haar ogen en wanneer ik vraag waarom ze huilt sluit ze haar ogen waardoor opgewelde tranen gedwongen worden om de ruimte op te zoeken en over Gea’s wangen naar beneden rollen. “Mijn vader en moeder” komt er voorzichtig uit. “Waar zijn mijn vader en moeder? Ik zie ze nooit meer.”
Show More
Share by: