Dementerend?!

Mijn lieve moeder kreeg 2,5 jaar geleden te horen dat zij kanker heeft. Gelukkig kwam het allemaal goed en is ze er nog, hoewel ze nooit meer helemaal de oude zal worden. Een lang en spannend traject zorgde ervoor dat de tumoren verdwenen en mijn moeder moest leren om te gaan met de beperkingen die de sloopkogel die kanker heet achter liet. 


Mijn moeder hád kanker, zij wás niet de vernietigende ziekte. Ondanks de ziekte bleef mijn moeder gewoon mijn moeder, werd zij niet gereduceerd tot een vreselijke ziekte. Logisch toch?


Toch hoor ik in het geval van een andere vreselijke ziekte vaak wel dat er termen gebruikt worden die mensen in mijn ogen wél reduceren tot een ziekte. Termen die in mijn ogen ontmenselijken en er in het ergste geval voor kunnen zorgen dat alleen de ziekte nog gezien wordt, en niet meer de mens achter de ziekte. De persoon die iemand ooit was wordt door het gebruik van die termen naar de achtergrond geschoven en wat overblijft zijn gedragingen die veroorzaakt worden door de ziekte.


Ik heb het over dementie. 


Net als bij kanker of welke ziekte dan ook, hééft iemand een ziekte. Iemand hééft dus dementie en iemand is dus naar mijn mening niet dement of dementerend (of nog erger, demente bejaarde!) Om even terug te komen op het voorbeeld van mijn moeder, ik zou het niet over mijn hart kunnen verkrijgen om haar kankerend te noemen. Mijn moeder was nog steeds mijn moeder, alleen helaas wel met die rotziekte in haar lijf. Ik heb eerlijk gezegd ook nog nooit iemand de term kankerend horen gebruiken. Het is ook een bizarre term natuurlijk, want iemand hééft kanker en ís niet de kanker.


Eigenlijk is het dus best vreemd dat er in het geval van dementie vaak gesproken wordt over dement of dementerend. Alsof er van de persoon die iemand ooit was na de diagnose niks overblijft dan de ziekte. Natuurlijk vinden er door welke vorm van dementie dan ook, veranderingen in gedrag en soms ook in karakter plaats. Iemand met dementie is nog steeds een persoon, die persoon heeft het alleen erg slecht getroffen door dementie te krijgen.


Zou het niet mooi zijn als de termen die mensen met welke vorm van dementie dan ook reduceren tot hun ziekte zouden verdwijnen uit de Nederlandse taal? Dat we iemand dement of dementerend noemen net zo gek vinden als iemand kankerend noemen? Met z'n allen kunnen we dat!


door Sonja 24 maart 2025
Er zit een monster onder mijn bed. Je denkt zeker dat ik niet helemaal lekker in mijn bovenkamer ben he? Dat ik een snuifie teveel gehad heb, of een stuk in mijn kraag. Maar ik ben zo nuchter als een babybadje en mijn psycholoog heeft me laten gaan. Ik ben bij mijn volle verstand. Er. Zit. Een. Monster. Onder. Mijn. Bed. Ik zeg het je.
door Sonja 12 maart 2025
Dagelijks schrijven, het valt niet altijd mee. Ik probeer het wel maar ik heb niet altijd inspiratie. Maar daar heb ik een oplossing voor, namelijk schrijf prompts. Een zeer beknopte opdracht waar ik dan mee aan de slag mag. Vandaag was de opdracht om een afbeelding te beschrijven aan de hand van mijn zintuigen. Loop je met me mee?
door Sonja 1 maart 2025
Op een doodgewone vrijdagmiddag tegen etenstijd komt er bij Ada een herinnering op die aan de ene kant mooi is, maar aan de andere kant ook heel naar. In een oogwenk zie ik Ada veranderen in een jong meisje dat tijdens de tweede wereldoorlog zoveel leed heeft moeten doorstaan, om haar na ons gesprek weer terug te zien komen in het hier en nu, met een glimlach op haar gezicht.
door Sonja 19 februari 2025
Zorgen voor iemand die komt te overlijden terwijl je eigen moeder net twee maanden geleden overleden is, het is geen gemakkelijke opgave. Ik had flashbacks naar de laatste momenten van mijn moedertje en moest steeds denken aan de slechte zorg die zij heeft gekregen. Toch lukte het me om die nare ervaring om te zetten in iets positiefs, mam zou trots op me zijn.
door Sonja 12 februari 2025
Lientje leerde Lotje lopen langs de Lange Lindenlaan. Maar toen Lotje niet wou lopen liet Lientje Lotje staan. Naar het waarom konden we lange tijd alleen maar raden. Ik zocht Lientje en Lotje op en bezocht samen met deze twee jonge dames de Lange Lindenlaan die zij eens samen op en neer liepen en kwam achter de reden waarom Lotje niet wilde lopen.
A woman in a white dress is standing in a hallway.
door Sonja 1 februari 2025
Saskia en Serge zongen al eens dat het de kleine dingen zijn die het doen. En ze hebben groot gelijk. Tijdens mijn laatste avonddienst beleefde ik weer een paar hartverwarmende momenten die ik graag met jullie deel. Kleine dingetjes die aan je voorbij gaan als je er niet bij stil staat dat kleine dingen soms heel veel kunnen betekenen.
Een lachende vrouw met bril houdt een karamel zeezout chocoladetaart vast
door Sonja 28 januari 2025
Ik maakte deze taart al eens eerder, maar zoals met zoveel recepten verdween deze ook steeds meer naar onder op de stapel. Mijn meiden zijn gek op taart, en deze week was er een goede gelegenheid om deze overheerlijke karamel zeezout chocoladetaart voor ze te maken. Ik paste het recept iets aan, en nu is hij nóg lekkerder!
door Sonja 22 januari 2025
Wanneer Ada voor de tweede avond op rij begint te mopperen en op die een negatieven sfeer in de huiskamer schept, besluit ik dat negeren in dit geval niet de oplossing is. Dit was mopperen waar meer achter zat en dus had ik aandacht voor een dame bij wie even niks goed, en alles stom was.
door Sonja 18 januari 2025
Nee, rouw is niet raar. Rouwen ook niet. Rouw is wel een raar íets, vind ik. Mijn rouw begon niet pas toen mijn moeder er niet meer was, mijn rouw begon als anticiperende rouw en werd rouw toen mijn moeder er niet meer was. Ik had geen flauw idee hoeveel soorten pijn en verdriet er bij rouw komen kijken. Het is niet simpelweg verdrietig zijn, het is veel meer dan dat.
door Sonja 9 januari 2025
Nog niet eerder schreef ik iets dat zo persoonlijk was als dit verhaal. Warme en persoonsgerichte zorg is niet altijd vanzelfsprekend, zelfs niet wanneer iemand stervende is. Terwijl mijn moeder aan het sterven was moest ik de moeilijke beslissing nemen om uit mijn rol van dochter, en in de rol van verzorgende te stappen om dan zelf maar die warme zorg te bieden.
door Sonja 6 november 2024
Waar ik al bang voor was werd vanmorgen werkelijkheid, Amerika heeft wederom gekozen voor iemand die met mooie praatjes weer genoeg Amerikanen wijs heeft weten te maken dat hij echt het beste voor heeft met zijn land, en zelfs met de wereld. Onze wereld is weer een stukje onveiliger geworden.
door Sonja 5 november 2024
Wanneer Diamante van Zucchero door de boxen klinkt, zie ik het gebeuren. Tranen wellen op in haar ogen en wanneer ik vraag waarom ze huilt sluit ze haar ogen waardoor opgewelde tranen gedwongen worden om de ruimte op te zoeken en over Gea’s wangen naar beneden rollen. “Mijn vader en moeder” komt er voorzichtig uit. “Waar zijn mijn vader en moeder? Ik zie ze nooit meer.”
Show More
Share by: