De laatste zorg

Nog niet eerder overleed er een zorgvrager terwijl ik aan het werk was, en ik vond het best spannend dat de kans heel groot was dat ik dat afgelopen week tijdens een van mijn avonddiensten waarschijnlijk mee zou maken. Onze lieve Irene, die wel ook wel Prinses Irene noemden, was afgelopen week gevallen en zou ten gevolge van deze val komen te overlijden. Maandag had ik met een collega al de nodige zorg opgestart om te zorgen dat mevrouw tijdens haar laatste dagen comfortabel zou zijn, en toen ik 3 dagen later de avonddienst in ging was mevrouw al gesedeerd en zou niet meer wakker worden.


Ik vond het maar spannend allemaal, en niet wetend wat me te wachten stond en wat ik zou moeten regelen als het moment daar was ging ik aan het begin van mijn eerste van 2 avonddiensten even naar de verpleegkundige om het er over te hebben. Want het benoemen wat ik in mijn hoofd heb, en wat handvatten waar ik me aan vast zou kunnen houden als het moment daar zou zijn, zou me helpen om met een helder hoofd die spannende avond te beginnen. Super fijn dat ik gewoon uit kan spreken dat ik het spannend vind, en dat dit er gewoon mag zijn. Ik groei daarvan en krijg daardoor het vertrouwen in mezelf dat ik kan doen wat ik moet doen.


Die eerste avonddienst liepen mijn collega en ik om beurten bij mevrouw binnen om te kijken hoe het mevrouw ging, maar ook om te kijken of we misschien iets konden betekenen voor de zoon en schoondochter. Ik vind het heel bijzonder en eervol om ook in die laatste fase van een mensenleven voor iemand te mogen zorgen en er te mogen zijn voor de geliefde van de persoon die gaat sterven.

 

Aan het begin van mijn tweede avonddienst kwam onze arts me even opzoeken. Vorige week stond ik op een andere gang waar ook een meneer zou komen te overlijden. Er gebeurde die dag iets waardoor ik even overmand werd door alles wat er in hoog tempo en in zeer korte tijd werd overlegd, besloten en in actie gezet. Dezelfde arts en de verpleegkundig specialist vertelden me toen rustig en begripvol wat er allemaal stond te gebeuren en wat mijn taak hierin zou zijn. Ik vond het ook  heel prettig dat de arts aan het begin van déze avonddienst even naar me toe kwam en vertelde dat mevrouw nu echt wel in het laatste stukje zat. Ik was dus enigszins voorbereid dat mevrouw deze avond heel goed zou kunnen komen te overlijden.


En inderdaad, in bijzijn van haar zoon overleed onze lieve Prinses Irene deze avond. Mijn collega en ik hadden de bijzondere eer om mevrouw de laatste zorg te bieden. Mevrouw vond het altijd heerlijk om “mooi gemaakt” te worden, dus voor haar laatste reis maakten we haar mooi op. Een beetje rouge op de wangen, lippenstift op de lippen en wenkbrauwpotlood voor de “wenkies” en tot slot de haren nog even in de krul. Schoondochter wilde opgehaald worden zodra we mevrouw aan zouden kleden, en dus haalde ik haar op toen we toe waren aan het bijzondere kledingstuk dat mevrouw zou dragen. Omdat zij een groot deel van haar leven in het buitenland heeft gewoon zou zijn kleding die kenmerkend voor dat land was dragen. Toen we klaar waren zag mevrouw we oogverblindend uit. 


Ik vond het een ongelooflijke eer dat zoon en schoondochter wilden dat mijn collega en ik hun moeder en schoonmoeder de laatste zorg zouden geven. Het is al heel bijzonder om in de laatste jaren van een mensenleven te mogen zorgen voor iemand die niet alles meer zelf kan. Het raakt me diep wanneer ik in de laatste dagen mag zorgen voor iemand die gaat overlijden en ik kan niet de juiste woorden vinden om uit te leggen hoe bijzonder ik het vind om na het overlijden de laatste zorg te mogen geven. Voor mij als zorgverlener is met die laatste zorg de cirkel rond.


Lieve Prinses Irene, ik heb u niet zo lang gekend maar u heeft een blijvende indruk op me gemaakt met uw gevatte opmerkingen en uw humor. Ik zal u missen!




door Sonja 24 maart 2025
Er zit een monster onder mijn bed. Je denkt zeker dat ik niet helemaal lekker in mijn bovenkamer ben he? Dat ik een snuifie teveel gehad heb, of een stuk in mijn kraag. Maar ik ben zo nuchter als een babybadje en mijn psycholoog heeft me laten gaan. Ik ben bij mijn volle verstand. Er. Zit. Een. Monster. Onder. Mijn. Bed. Ik zeg het je.
door Sonja 12 maart 2025
Dagelijks schrijven, het valt niet altijd mee. Ik probeer het wel maar ik heb niet altijd inspiratie. Maar daar heb ik een oplossing voor, namelijk schrijf prompts. Een zeer beknopte opdracht waar ik dan mee aan de slag mag. Vandaag was de opdracht om een afbeelding te beschrijven aan de hand van mijn zintuigen. Loop je met me mee?
door Sonja 1 maart 2025
Op een doodgewone vrijdagmiddag tegen etenstijd komt er bij Ada een herinnering op die aan de ene kant mooi is, maar aan de andere kant ook heel naar. In een oogwenk zie ik Ada veranderen in een jong meisje dat tijdens de tweede wereldoorlog zoveel leed heeft moeten doorstaan, om haar na ons gesprek weer terug te zien komen in het hier en nu, met een glimlach op haar gezicht.
door Sonja 19 februari 2025
Zorgen voor iemand die komt te overlijden terwijl je eigen moeder net twee maanden geleden overleden is, het is geen gemakkelijke opgave. Ik had flashbacks naar de laatste momenten van mijn moedertje en moest steeds denken aan de slechte zorg die zij heeft gekregen. Toch lukte het me om die nare ervaring om te zetten in iets positiefs, mam zou trots op me zijn.
door Sonja 12 februari 2025
Lientje leerde Lotje lopen langs de Lange Lindenlaan. Maar toen Lotje niet wou lopen liet Lientje Lotje staan. Naar het waarom konden we lange tijd alleen maar raden. Ik zocht Lientje en Lotje op en bezocht samen met deze twee jonge dames de Lange Lindenlaan die zij eens samen op en neer liepen en kwam achter de reden waarom Lotje niet wilde lopen.
A woman in a white dress is standing in a hallway.
door Sonja 1 februari 2025
Saskia en Serge zongen al eens dat het de kleine dingen zijn die het doen. En ze hebben groot gelijk. Tijdens mijn laatste avonddienst beleefde ik weer een paar hartverwarmende momenten die ik graag met jullie deel. Kleine dingetjes die aan je voorbij gaan als je er niet bij stil staat dat kleine dingen soms heel veel kunnen betekenen.
Een lachende vrouw met bril houdt een karamel zeezout chocoladetaart vast
door Sonja 28 januari 2025
Ik maakte deze taart al eens eerder, maar zoals met zoveel recepten verdween deze ook steeds meer naar onder op de stapel. Mijn meiden zijn gek op taart, en deze week was er een goede gelegenheid om deze overheerlijke karamel zeezout chocoladetaart voor ze te maken. Ik paste het recept iets aan, en nu is hij nóg lekkerder!
door Sonja 22 januari 2025
Wanneer Ada voor de tweede avond op rij begint te mopperen en op die een negatieven sfeer in de huiskamer schept, besluit ik dat negeren in dit geval niet de oplossing is. Dit was mopperen waar meer achter zat en dus had ik aandacht voor een dame bij wie even niks goed, en alles stom was.
door Sonja 18 januari 2025
Nee, rouw is niet raar. Rouwen ook niet. Rouw is wel een raar íets, vind ik. Mijn rouw begon niet pas toen mijn moeder er niet meer was, mijn rouw begon als anticiperende rouw en werd rouw toen mijn moeder er niet meer was. Ik had geen flauw idee hoeveel soorten pijn en verdriet er bij rouw komen kijken. Het is niet simpelweg verdrietig zijn, het is veel meer dan dat.
door Sonja 9 januari 2025
Nog niet eerder schreef ik iets dat zo persoonlijk was als dit verhaal. Warme en persoonsgerichte zorg is niet altijd vanzelfsprekend, zelfs niet wanneer iemand stervende is. Terwijl mijn moeder aan het sterven was moest ik de moeilijke beslissing nemen om uit mijn rol van dochter, en in de rol van verzorgende te stappen om dan zelf maar die warme zorg te bieden.
door Sonja 6 november 2024
Waar ik al bang voor was werd vanmorgen werkelijkheid, Amerika heeft wederom gekozen voor iemand die met mooie praatjes weer genoeg Amerikanen wijs heeft weten te maken dat hij echt het beste voor heeft met zijn land, en zelfs met de wereld. Onze wereld is weer een stukje onveiliger geworden.
door Sonja 5 november 2024
Wanneer Diamante van Zucchero door de boxen klinkt, zie ik het gebeuren. Tranen wellen op in haar ogen en wanneer ik vraag waarom ze huilt sluit ze haar ogen waardoor opgewelde tranen gedwongen worden om de ruimte op te zoeken en over Gea’s wangen naar beneden rollen. “Mijn vader en moeder” komt er voorzichtig uit. “Waar zijn mijn vader en moeder? Ik zie ze nooit meer.”
Show More
Share by: